ਪੁਰਾਨੇ ਖੇਡ : ਕਿਥੇ ਗਏ

-
       

ਇਹ ਸਿਰਲੇਖ ਮੈ ਕੁਛ ਆਪਬੀਤੀ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
ਜਦੋ ਮੈ ਛੋਟਾ ਸੀ ਇਕ ਦਿਨ ਮੈ ਕੁਛ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਖਿਡੋਣੇ ਲਭ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਓਹ ਲਭਦੇ ਹੋਏ ਮੇਨੂ ਕੁਛ ਗੀਟੇ ਲਭੇ।
ਮੈ ਆਪਣੀ ਬੇਬੇ ਨੂ ਪੁਚੇਆ "ਬੇਬੇ ਇਹ ਕੀ ਹੈ?"
ਬੇਬੇ ਨੇ ਮੁਸ੍ਕੁਰਾਂਦੇ ਹੋਏ ਜਵਾਬ ਦਿਤਾ " ਕਾਕਾ ਇਹ ਗੀਟੇ ਨੇ!"
ਮੈ ਪੁਚੇਆ "ਓਹ ਕੀ ਹੁੰਦੇ ਨੇ?"
ਬੇਬੇ ਕੇਹੰਦੀ "ਜਦੋ ਆਪਾਂ ਛੋਟੇ ਸੀ ਤੇ ਗੱਲੀ ਮਹੱਲੇ ਵਿਚ ਕੁੜੀਆਂ ਇਹ ਖੇਡ ਦੀਆਂ ਸੀ।"
ਇਹ ਗਲ ਸੁਨ ਕੇ ਮੈਂ ਬੜਾ ਏ ਉਤਾਵਲਾ ਹੋ ਕੇ ਬੇਬੇ ਨੂ ਕਹ  ਬੈਠਾ "ਮੈਨੂ ਵੀ ਇਹ ਖੇਡਕੇ ਦਸੋ।" 
ਪਰ ਬੇਬੇ ਨੇ ਮੈਨੂ ਗੁੱਸਾ ਹੋਕੇ ਬਿਠਾ ਦਿਤਾ। ਪਰ ਉਸ ਖੇਡ ਨੂ ਜਾਨਣ ਦੀ ਉਤਸੁਕਤਾ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰੋ ਖਤਮ ਨਾ ਹੋਈ। ਸਮੇ ਬੀਤਦਾ ਗਿਆ ਤੇ ਮੈ ਹੋਲੀ - ਹੋਲੀ ਇਹ ਚੀਜ਼ ਭੁਲਦਾ ਗਿਆ। 
ਕੁਛ ਦਿਨ ਪੇਹ੍ਲਾਂ ਮੈ ਜਲੰਧਰ ਤੋ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਨੂ ਰੇਲ ਗੱਡੀ ਦੇ ਵਿਚ ਆ ਰਿਆ ਸੀ। ਕਰਤਾਪੁਰ ਪਹੁੰਚਣ ਤੇ ਅਚਾਨਕ ਹੀ ਸਾਡੀ ਰੇਲ ਗੱਡੀ ਖਰਾਬ ਹੋ ਗਈ ਤੇ ਕੁਛ ਬੰਦੇ ਆ ਕੇ ਕਹੰਦੇ ਕੀ ਗੱਡੀ ਨੂ ਠੀਕ ਹੁੰਦੇਆ ਸਮੇ ਲਗੁਗਾ। ਤੇ ਇਹ ਸੁਨ ਕ ਮੈ ਟ੍ਰੈਨ ਵਿਚ ਹੀ ਸੋ ਗਿਆ।
ਕੁਛ ਦੇਰ ਮਗਰੋ ਮੇਰੀ ਅਖ ਖੁਲੀ ਤੇ ਬਾਹਰੋਂ ਕੁਛ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਆ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਮੈ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਕੇ ਦੇਖਿਆ ਤੇ ਕੁਛ ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਮੁਟਿਆਰਾਂ ਪੂੰਜੇ ਬੇਹ ਕ ਪੱਕੇ ਵੱਟੇ ਲੈ ਕੇ ਖੇਲ ਖੇਲ ਰਹੀਆਂ ਸਨ ਤੇ ਲੋਕ ਤਾਲਿਆਂ  ਮਾਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਮੈ ਇਕ ਬੁਜੁਰਗ ਕੋਲੋ ਪੁਛੇਆ "ਏ ਕੀ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਨੇ?"
ਬੁਜੁਰਗ ਨੇ ਹਸਦੇ ਹੋਏ ਦਸਿਆ "ਏਸ ਖੇਡ ਨੂ ਗੀਟੇ ਕੇਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ" 
ਓਸ ਵੇਹਲੇ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਗਿੱਟੇਆਂ ਨੂ ਲੇਕੇ ਜੇਹ੍ਰ੍ਰੀ ਬੇਚਾਨੀ ਚਲਦੀ ਪਾਈ ਸੀ ਓਹ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਈ। ਮੈ ਕਾਫੀ ਦੇਰ ਓਹਨਾ ਨੂ ਦੇਖਦਾ ਰਿਆ ! ਓਹ ਕੁੜੀਆਂ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਭਾਰ ਇਕ ਘੰਟੇ ਤੋ ਵੀ ਜਾਦਾ ਬੈਠੀਆਂ ਰਹਿਆ ਤੇ ਥਕ ਵੀ ਨਹੀ ਸੀ ਰਹੀਆ। 
ਇਕ ਦਮ ਟ੍ਰੈਨ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਆਈ ਤੇ ਸਾਰੇ ਭਜ ਕੇ ਟ੍ਰੈਨ ਵਿਚ ਚਲ ਪਏ।
ਮੈ ਪੂਰਾ ਰਸਤਾ ਇਹ ਸੋਚਦਾ ਰਿਹਾ ਕੇ ਸਾਡੇ ਪੁਰਾਣੇ ਖੇਡ ਕਿਥੇ ਚਲੇ ਗਏ ਹਨ? 
ਕਿਥੇ ਹੈ ਬਂਟੇ ?
ਕਿਥੇ ਹੈ ਗਿੱਟੇ?
ਕਿਥੇ ਹੈ ਗੁੱਲੀ ਡੰਡਾ?
ਕਿਥੇ ਹੈ ਪਿਠ੍ਹੁ-ਕਰਮ, ਲੁਕਣ-ਮੀਚੀ?
ਕਿਥੇ ਗਏ ਨੇ ਇਹ ਖੇਡ? 
ਕੇਓ ਸ਼ੇਹਰਾ ਵਿਚ ਇਹ ਖੇਡਾਂ ਨੂ ਅਜਕਲ ਨਹੀ ਖੇਡੀਆ ਜਾਂਦਾ? 
ਇਹ ਸੋਚਦੇ ਸੋਚਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਆ ਗਿਆ ਤੇ ਮੇਰੀ ਕੁਛ ਛੋਟੇ ਬਚ੍ਹੇ, ਜਵਾਨ ਮੁੰਡੇ, ਕੁੜੀਆਂ ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਪਈ ਤੇ ਓਹਨਾ ਦੇ ਕੰਨਾ ਵਿਚ ਕੁਛ ਤਾਰਾਂ ਨਜ਼ਰ ਆਈਆਂ ਤੇ ਕੁਛ ਦਾ ਧਿਆਨ ਆਪਣੇ ਫੋਨਾ ਵਲ ਸੀ ! ਮੇਨੂ ਸਾਰਾ ਕਾਰਨ ਪਤਾ ਲਗ ਗਿਆ ਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਮੇਰੇ ਫੋਨ ਵਿਚੋ ਆਵਾਜ਼ ਆਈ- 
New Whatsapp Message.!


ਤੇ ਮੈ ਹੱਸ ਕ ਘਰ ਨੂ ਤੁਰ ਪਿਆ।

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

मेरी आख़िरी कविता

-
Image
एह मेरी कविता, मैं अब तुझसे विदा लेता हूँ। तेरे घर में कितने कामयाब कवि ठहरे होंगे, कितने सफ़र पर चलते हुए यहाँ ठहरे होंगे। पर मेरा ठहरना तेरे आँगन में, बस इतना ही था। मैं अगर कुछ देर और बैठा, तो यह अपमान होगा उनके लेखन का, जिनका यहाँ आना अभी शेष था। मैं अब कवि नहीं रहा। मुझे अब यह कुदरत आकर्षण नहीं देती। रात मित्र नहीं है, वृक्ष संगीत नहीं देते। जिस देह पर कितने गीत अभी लिखे जाने थे, वह प्रेम की सियाही अब मेरी कलम में नहीं रही। मेरे दृश्य अब, प्रेम की कल्पना नहीं करते। मुझे चेहरे एक-से दिखने लगे हैं, और मेरा दर्पण, मुझे दैनिक सलाह देता है, कि तुम अब कवि नहीं हो। इसलिए मैंने हफ़्तों से, दर्पण नहीं देखा। मैं कवि जन्मा हूँ, तो कवि ही मरूँगा। पर मेरी साधना मुझे यह विश्वास दिला रही है, कवि, तुम्हें जीवन ने नहीं, प्रेम ने बनाया था। अब कवि होना, उसका अभिनय करने जैसा है, जैसे बड़े शहरों में लोग मित्रता का अभिनय करते हैं। एह कविता, मुझे एक नए पथ पर निकलना है। मुझे यह भूलना है, कि मैं एक कवि था। उस पथ में अनुराग, ममता, आसक्ति, अवैर, करुणा, सब होगा, पर प्रेम नहीं होगा। कोई राह पूछेगा प्रेम की, त...
Read more

एकांत - गोपाल

-
Image
एकांत में हो, तो बात हो सकती है स्वयं से, विवाद से संवाद तक की यात्रा सरल करता है एकांत। प्रेम का एकांत में चिंतन करना किस्से नहीं, कहानियाँ लिखता है। वे कहानियाँ, जिनकी मृत्यु, धरती के जीवन जितनी लंबी होती है। एकांत में रहने वाले व्यक्ति, लिख लेते हैं साहित्य, सुन पाते हैं पत्तियों का गीत, बोल लेते हैं कविताएँ, देख सकते हैं विवादित चेहरों के भीतर, वे दर्शन कर पाते हैं ग्रंथों का, और बिन घोषणा हो सकते है बुद्ध। एकांत कोई कला नहीं है, यह कलाकार का, कला से पहला परिचय है। एकांत में रहना, जीवन की मृत्यु से मित्रता करवाना है। मनुष्य ने जितने भी, आविष्कार आज तक किए हैं, वे शोर में नहीं, एकांत की गोद में ही जन्मे हैं। पर्वत, झरने, जंगल, सागर, हमारे सहायक हैं, एकांत में रहने के लिए, इसीलिए, शहरों से थककर, लोग उनके पास लौट जाते हैं। एकांत हमें ले जाता है, गर्भ की अवस्था में, जहाँ शब्द नहीं थे, पर स्नेह था, प्रेम था, और मौन था। एकांत में होना, प्रेमी होने जैसा है। जहाँ जीवन, कुछ देर के लिए, गतिहीन, विशेष, और सुंदर हो जाता है।
Read more

Journal No. 9 · Nothing, Then Everything: The Shiva and Parvati Story

-
Image
Here's a strange fact from physics. When the universe began, it made matter and something called antimatter in equal amounts. The two are opposites. Whenever they touch, they destroy each other completely, and nothing is left behind but light. By that rule, the whole universe should have wiped itself out in its first second. It didn't. For some reason nobody has ever fully explained, a tiny bit more matter survived than antimatter, just one extra particle for every billion pairs that vanished. That tiny leftover is the only reason anything exists at all, the stars, the oceans, the hand writing this sentence. I was a child standing in front of a temple lamp long before I ever heard this fact, and I think, in my own small way, I was already circling the same question, just in a smaller room, with worse instruments. I went to temple twice a day as a teenager, performed the aarti properly, learned the exact rhythm of the bell, recited the Hanuman Chalisa often enough that I st...
Read more